главная > Черкесские (адыгейские, кабардинские) загадки

 
Адыгэ къуажэхь зыфӏэфӏхэр фыкъеблагъэ! Къуажэхьхэр къэбэрдеибзэкӏи кӏахэбзэкӏи тхащ.


зап.-ад. А зы машэм зэшыпхъуиплӏ зэдегъэ [54].


каб. А зы мащэм зэшыпхъуиплӏ зэдогъэ [54].


 
каб. Абрэмывэм зегъазэри, купрауз къыщӏокӏ.


 
зап.-ад. Абрэмыжъом зегъазэ, купраузэ къычӏэкӏы.


каб. Адакъэ кӏагуэ, мэз хэгуо.


каб. Адакъэ мыщу хьэщӏэщ кӏуэрей.


каб. Адакъэ пщӏыпщӏ,
анэ пщӏэгъуалэ.


каб. Адакъэкӏэу къэгъэшауэ пшагъуэм хэт.


каб. Адакъэкӏэу къэгъэша,
къазшырыдзэу дэбзыкӏа.


зап.-ад. Адэдае къыхэзы, адэмэзы къыхэфэ.


зап.-ад. Адрабгъукӏэ узэпырыплъымэ цые плъыжь едзыгъ.


зап.-ад. Адрамыдабз, къырымыбзэгу.


каб. Адрыщӏкӏэ лэгъуп цӏыкӏу къыщовэ.


каб. Адрыщӏым узэпрыплъмэ, цеиплъ едзащ.


каб. Адрыщӏым шыуан цӏыкӏу къыщовэ.


каб. Алэрыбгъур инщи, тхуэӏэткъым,
мывэкӏэщхъыр куэдщи, тхуэщыпкъым.


каб. Алэрыбгъу щӏыхур зи щӏыфэ телъ,
шындэ мэлыд,
зи нэр лыду щӏым хэпщ.


зап.-ад. Алырэгъур инышъ тфэӏэтырэп, мыжъуакӏэр бэшъ тфэшыпырэп [54].


зап.-ад. Амыгоу фыгу нэт, амыдэу дарие джан.


зап.-ад. Апсыжъ ныкъо тиунашъхьэ телъ [54].


зап.-ад. Апӏырапӏын, чэубжъэпын [54].


каб. Ар уимыӏэу зыри пхужымыӏэ.


зап.-ад. Атэкъакӏэм фэдэу къэгъэщыгъ, къазщырыцэм фэдэу цэхэр ӏут.


зап.-ад. Атэкъакӏэу къэгъэщыгъэу пщагъом хэт [54].


зап.-ад. Атэкъэ кӏаку, мэзы хэкуу.


зап.-ад. Атэкъэ лыд, янэ пкӏэгъуалэ.


зап.-ад. Ахырэр - хы, зэпахырэр - блы [54].


зап.-ад. Ашъом фэдэу онтэгъу, гум къеонтэгъукӏ, лъэкӏэпӏэ кӏэх, гу къэгъэмэх [54].


зап.-ад. Бафтӏыфыжъэу шхъонтӏэжъы кӏаку [54].


зап.-ад. Бэрэ-бэрэ мэтакъ, бэрэ-бэрэ такъэ имылъ, бэрэ чӏапӏэ щымылъ.


зап.-ад. Бгыкъунчъэ ун [54].


каб. Бгыкъуншэ унэ [54].


зап.-ад. Бгырыпхы зэжъу зэрещэкӏы, зэхифызэзэ гузэжъогъу къыреты.


каб. Бгырыпхыбгъуэ, лӏыбгъуэ кӏэщӏ.


каб. Бгъэныщкӏу пэтми хэмыз,
ныбэ изи пхуэмыхъу.


каб. Бгъэтӏылъмэ, далъэ,
бгъэлъеймэ, даӏуэ.


каб. Бгъэуцӏынмэ мэбэг, бгъэтӏэпӏмэ мэхъуанэ.


зап.-ад. Бгъэуцӏынымэ мэбэгы, бгъэтӏыпӏэмэ мэцӏацӏэ.


каб. Бдзапцӏэм нэхърэ нэхъ хьэлъэщ,
фом нэхърэ нэхъ ӏэфӏщ,
уи щӏыб иплъхьэми пхуэмыхь,
бэзэрым пхьами, ямыщэху.


каб. Бжэгъу щхьэпэ ирокӏуэ, нэкӏу быртӏым [54].


зап.-ад. Бзэрабзэу бзэмыӏу.


зап.-ад. Блэпцӏэ къарэ, къэрэ убыт.


зап.-ад. Блыным зыщегъазэ, уахътэр къелъытэ.


зап.-ад. Быдзынчъэ бынышӏу.


каб. Быдзыншэ быныфӏэ.


каб. Былымым ифэ, лӏым и фащэ.


зап.-ад. Былымым ышъу, лӏым ишъуаш.


зап.-ад. Гыргыт бжъэтӏыжъ [54].


зап.-ад. Губгъом щэхьэрзэуазэ, мэзым щыхэхьэгъуай.


зап.-ад. Губгъом щылӏыхъузан, щагум къыщыкӏырагъэтхъу [54].


зап.-ад. Гурмыкъ, уеӏэн плъэкӏырэп, мэз цуным хэс, мастэу тетыр бэ, ӏуданэ зи иӏахэп [54].


зап.-ад. Гурмыкъэу къаигъэшъ ӏушъэшъэхэу мэпщэхыжьы [54].


зап.-ад. Гъэтхэ тамыгъ, псэушъхьэшӏу нэшан [54].


зап.-ад. Гъогу къощэ-нащэрэ лы ӏахь пщэрырэ.


зап.-ад. Гъогу напцэм лъы пцӏагъэ хэлъ.


зап.-ад. Гъогу напцэм пӏэстэ щыуан щэпӏонкӏы.


зап.-ад. Гъогу напцэм чэтэ ихыгъэ телъ.


зап.-ад. Гъогу нэпцэ уцым цы мыутыгъэ хэлъ [54].


зап.-ад. Гъогуабгъо лъынэ ӏабгъо хэлъ.


зап.-ад. Гъогум ыбгъу, цум ыбгъуитӏу.


зап.-ад. Гъуагъомэ цӏычэу, хъопскӏыр къыхихэу къэсыгъ [54].


каб. Гъуэгу набдзэ удзым цы мыуда хэлъщ [54].


каб. Гъуэгу набдзэм джатэ иха телъщ.


каб. Гъуэгу набдзэм лъы пцӏа хэлъщ.


каб. Гъуэгу нашэкъашэрэ лы ӏыхьэ пшэрырэ.


зап.-ад. Гъучӏыпэр чӏыгум хэтӏагъ, гъунджэкум фэдэу мэлыды.


каб. Гъущӏыкӏэр зи тхьэмпэ,
Бжэгъушхуэр зи кӏапэ.

Гъущӏ тхьэмпэр
Зи напэ,
Бжэгъу гъурыр
Зи кӏапэ. [53]


каб. Гъущӏыпэр щӏыгум хэтӏащ, гъуджэкум хуэдэу мэлыд.


каб. Дадэжь и жьакӏэ мэуфафэри псы ӏуфэм ӏутщ.


каб. Ди бжэгъущхьэ джэд хужь цӏыкӏу тесщ [54].


каб. Ди унащхьэ сыдэплъеймэ, къэб хужь солъагъу [54].


каб. Ди чо хьэ дзакъэрей кӏэрылъщ [54].


зап.-ад. Дунаем лъэмыдж плъыжь тыралъхьагъ [54].


зап.-ад. Дунаем тет пстэури зыгъашхэрэр [54].


зап.-ад. Дунаем тетмэ анахь кӏахь, кондэ кӏахьым къыхэмыщ.


зап.-ад. Дунаер зыгъэнэф, псэр зыгъэфаб [54].


каб. Дунейм лъэмыж плъыжь тралъхьащ [54].


каб. Дунейм тет псори зыгъашхэр [54].


каб. Дунейм тетым я нэхъ кӏыхь, куандэ кӏыхьым къыхэмыщ.


каб. Дыгъэ къепс хъумэ си гъусэщ, унэ сихьэмэ мэкӏуэдыж [54].


каб. Дыгъэм зыдегъазэ, егъэзауэ къахьыж [54].


каб. Дыжьын щӏыӏуу зэролъэлъ, къилъэлъым дегъэгуфӏэ [54].


зап.-ад. Дыргу-дыргу, дыргу мэӏу, лӏы мэӏуишъ, лӏишъэ тет.


зап.-ад. Дыргу-дыргу, дыргу мэӏу, пчэмыӏушъ, къоджишъэ къысэти, осӏотэн.


зап.-ад. Джэдыгу къэптан, губгъор къакӏуахьы, ӏуашъхьэм дэкӏуаех, кӏэим екӏокӏых, унэм къафыжьыхэшъ цы атырахы [54].


каб. Дзэ уз зымыщӏэу дзэ куэд зыӏут.


зап.-ад. Ежь гъучӏ закӏ, чӏым хэтӏагъ, чӏыр етхъу, етӏы, гъунджэм фэдэу мэлыды.


каб. Езыр гъущӏ защӏэщ, щӏым хэтӏащ, щӏыр етхъу, етӏ, гъуджэм хуэдэу мэлыд.


каб. "Ей" жызымыӏэ вакӏуэ.


зап.-ад. "Ей" зымыӏорэ жъонакӏу.


каб. Емынэ нэф, щӏы гъэуфэрэкӏ.


зап.-ад. Емынэ нэшъу, чӏы гъэушъорэкӏ.


зап.-ад. Емыоу пыир еукӏы, имыкӏэу шыхэр къырефы, къыфэмыкӏуахьрэр егощы [54].


зап.-ад. Ептымэ къыуеты, къыуитырэр бэрчэт [54].


зап.-ад. Ептырэр къыуетыжьы.


каб. Жану ялъырей,
Пхъашэ кӏуэхэм здахьырей.


зап.-ад. Жэм къыдэкӏы, цӏыфым ыгу рехы [54].


каб. Жэщкӏэрэ къонэху, укӏуэмэ къокӏуэ, ужэмэ къыбдожэ [54].


каб. Жыг дакъэкъым, пхъэ къэбкъым, зегъэкъри щылъщ [54].


каб. Жыгыщхьэм къырабз, бзэмыӏум къыхуахь.


каб. Жыжьэрыплъэкӏэ пщӏэгъуалэ, къэблэгъэжмэ дакъэжь.


каб. Жыжьэу щыту унэм йобакъуэ [54].


зап.-ад. Жъышъхьал, псышъхьал, мэшӏошъхьал,
ӏупэф ефэкӏ.


зап.-ад. Жъонакӏоп, гъукӏэп, пхъашӏэп, ау чылэм апэрэ ӏофышӏэу дэт [54].


каб. Жьэм къыдокӏ, цӏыхум и гу ирех [54].


зап.-ад. Зэкӏэ рэбланэ, унэ блыным едзыгъ.


зап.-ад. Зэкӏэрэублэблы бгырым едзыгъ.


зап.-ад. Зэшиплӏ зэлъэкӏо зэпыт, зэкӏэхьанхэ алъэкӏырэп [54].


зап.-ад. Зэшхэр зэрылъым къелъэлъых, чӏым хафэхэмэ шхъонтӏабзэу къэкӏых.


каб. Зэшхэр зэрылъым къолъэлъ, щӏым хэхуэмэ щхъуэнтӏабзэу къокӏ.


зап.-ад. Зэшыпхъуиплӏ зэлъэгуӏэ, зэлъынэсырэп [54].


каб. Здэкӏуэу зыри къыздимыкӏыж [54].


каб. Зи бын псори дзыгъуащэ [54].


каб. Зи вагъэ хужь, зи жылапхъэ фӏыцӏэ [54].


каб. Зи гупэкӏэ дыд цӏыкӏу, зи щӏыӏу цей фӏыцӏэ, зи щӏагъ чэсей хужь.


зап.-ад. Зи зымыӏыгъэу сурэт зышӏын зылъэкӏрэ [54].


зап.-ад. Зи къыуиӏорэп, укӏомэ макӏо, учъэмэ мачъэ [54].


зап.-ад. Зибын пстэури цыгъуашэ [54].


зап.-ад. Зигъугъэ нахьи зицӏынэ.


зап.-ад. Зижъуагъэ фыжьы, зичылапхъэ шӏуцӏэ [54].


каб. Зикӏэ дыкъуакъуэу бгыкъур зиунапӏэ.


каб. Зи кур мафӏэ,
Зи лъэр джафэ.


каб. Зи къуэпс дуней псом лъэӏэс [54].


каб. Зил ӏэфӏыу зифӏ шыпсыр.


зап.-ад. Зилы нахьри зылэпс.


каб. Зипэ гъущӏ, зищӏэ пхъэмбгъу, зызыгъэпщ, зызыгъэщхъ, фӏыцӏэр плъыжьыу ӏузылыкӏ.


каб. Зипкъ щӏым щӏэлъу, зи щхьэц дунейм телъ.


каб. Зи дамэхэр зыгъэуфафэу зипкъ изымычыф къуанщӏэ.


каб. Зищхьэ гъуаплъэ зилъэ цӏу.


каб. Зищхьэ щӏым щӏэлъу зипкъ дунейм тет.


каб. Зищхьэр пхъэ кӏапэ
Блыным кӏэращӏэ,
Пэш гъэщӏэращӏэ.


каб. Зищхьэр пхъэ кӏапэ
Зи пэр гъущӏ папцӏэ.


зап.-ад. Зищыпэлъэгъу гуих.


каб. Зы жыгым къудамэ пщыкӏутӏ гуэтщ, къудамэ пэбж тхьэмпэ щэщӏ пытщ, тхьэмпэм я зы щӏэлъэныкъуэр хужьщ, я зы щӏэлъэныкъуэр фӏыцӏэщ [54].


каб. Зы къамышы сиӏэщи сыриуэфыркъым.


зап.-ад. Зы къамыщ сиӏэшъ сырыошъурэп.


зап.-ад. Зы чъыгым къутэмэ пшӏыкӏутӏу гот, къутамэ пэпчъ тхьэпэ щэкӏ пыт, тхьапэхэм азыкӏэлъэныкъор фыжьы, азыкӏэлъэныкъор шӏуцӏэ [54].


зап.-ад. Зы шы сиӏэшъ сытеӏыстэшъурэп [54].


зап.-ад. Зыбжъэ тыгъэрыгъэгъоу, зыкӏэ мыгъоӏус, хьадэӏус хамылъхь [54].


зап.-ад. Зыгупэкӏэ дыды цӏыкӏу, зыкӏыӏу цые шӏуцӏэ, зычӏэгъ чэсэй фыжь.


зап.-ад. Зыдакӏохэу зи къыздэмыкӏыжьрэр [54].


зап.-ад. Зызымыгъазэу мэзым чӏэкӏрэр.


зап.-ад. Зыкъопс дунэе псаум лъыӏэсрэр [54].


зап.-ад. Зыкӏэ памычэу шэщым чӏэмыхьэрэр [54].


зап.-ад. Зыкӏэ тӏаркъоу бгыкъур зиунапӏэ.


зап.-ад. Зыл ӏэшӏоу зишӏу щыпсыр.


зап.-ад. Зымакъэ пщыналъэу, зылъакъо кӏэраорэр.


зап.-ад. Зыпэ гъучӏы, зычӏэ пхъэмбгъу, зызыгъэпщ, зызыгъэшъхъ, шӏуцӏэр плъыжьэу ӏузылыкӏ.


зап.-ад. Зыпкъэ чӏым чӏэлъэу, зышъхьац дунаем телъ.


зап.-ад. Зыр зым фэмыд, бэщ утыкӏэ къахьыжьы.


каб. Зыр мажэ, зыр мэжей, зыр мэджэгу [54].


зап.-ад. Зыр мачъэ, зыр мэчъые, зыр мэджэгу [54].


каб. Зыри зымыӏыгъыу сурэт зыщӏыф [54].


каб. Зыри къыбжиӏэкъым, укӏуэмэ макӏуэ, ужэмэ мажэ [54].


зап.-ад. Зытамэхэр зыгъэушъуашъоу зыпкъ изымычышъурэ къуанчӏ.


зап.-ад. Зытӏэкӏырэр мэгъы.


каб. Зытӏэщӏыр магъ.


каб. Зыш сиӏэщи сытетӏысхьэфыркъым [54].


зап.-ад. Зышъхьэ гъуаплъэ зылъэ цӏыурэ.


зап.-ад. Зышъхьэ пхъэӏэшэкӏ, зыкӏэ кутанщэрыхъ.


зап.-ад. Зышъхьэ чӏым чӏэлъэу зыпкъ дунаим тет.


каб. И лъэ кӏэщӏщ, и щӏыб бгъуэщ, бгъунжу щылъщ, лышхуэ телъщ [54].


каб. Иадэ хьэдрыхэ мащэщ, икъуэ шейтӏан узщ.


зап.-ад. Игъогу гъучӏы, жьым фэдэу мэзекӏо, боу зэрещэ, пстэуми анэсы.


зап.-ад. Къарышъопс псым къыхэкӏы.


зап.-ад. Къау-къау лъэрыгъ чылэр къэзычъыхь.


зап.-ад. Къэцгъонэ шъхьэфэлажь, къылэжьырэр къызыӏах.


зап.-ад. Къырым къикӏи лъэкъо кӏэу, тиунэ къихьи бгъэгу, ыбгъэгу сеплъи хъырахъишъ.


зап.-ад. Къоджэхь-къоджэшх, амышхын тыгъужъ.


зап.-ад. Къопиплӏ, плӏэмый, зыӏу, зыпчъэ закъу [54].


зап.-ад. Къопцӏэ нэпцӏэ пэкӏыжь, ухахьэмэ мэтхытхы, зигъонэмысэу ыпсэ хахы.


каб. Къуажэхь-къуажэшх, ямышхын дыгъужь.


зап.-ад. Къупшъхьэ къызыхэмыкӏ, лъы къызыкӏэмычъ.


каб. Къупщхьэ къызыхэмыкӏ, лъы къызыщӏэмыж.


зап.-ад. Къушъхьи, шъофи, мэзи джэдыгу фабэр щыгъэу ащэхъу, къыгъэзэжьымэ къакъырэм чӏэс [54].


зап.-ад. Кӏай лъэдэкъэф, орыф дышъэ чъыг.


каб. Кӏапсэшхуэкӏэ къыраш, уэщышхуэкӏэ якъутэ.


зап.-ад. Кӏэпсэ пэкъишъ, лэгъунэ шъхьашъий.


зап.-ад. Кӏэпсэ ӏэкӏэпишъ,
лэгъунэшъый.


зап.-ад. Кӏэпсэшхокӏэ къыращы, ощышхокӏэ акъутэ.


каб. Кӏей лъэдэкъэху, уэрыху дыщэ жыг.


зап.-ад. Кӏыбыбгъу, дыргъужъыгъо пэкӏыхь [54].


зап.-ад. Кӏыкӏ-кӏыкӏ хьакуаку, зэрамыку лэгъун [54].


зап.-ад. Кӏымафэм зефапэ, гъэмафэм зетӏэкӏыжьы [54].


зап.-ад. Лъакъо зыкӏэмыт лъэмыдж [54].


каб. Лъакъуэ зыщӏэмыт лъэмыж [54].


зап.-ад. Лъэкӏэпӏэ кӏыхь, нэм ипшысэ изых [54].


каб. Лъэмакъыншэу къэзыкӏухь, хьэщӏэ къихьэмэ мытэдж, тэджми умыгъуэт [54].


зап.-ад. Лъэмэкъэнчъэу къэзыкӏухь, хьакӏэ къихьэмэ мытэдж, тэджыми умыгъот [54].


зап.-ад. Лӏыжъ цӏыкӏу, щыгъу бэшх.


зап.-ад. Лӏыжъым иунашъхьэ дышъэ бэщ телъ [54].


каб. Лӏыжьым и унащхьэ дыщэ баш телъщ [54].


зап.-ад. Мазэм фэдэу хъурэябз, бзэгоу иӏэр дэгъэ закӏ, чӏым къыхэпшымэ тыгъэм лъэплъэ.


каб. Мазэм хуэдэу хъуреибзэ, бзэгуу иӏэр дагъэ защӏэ, щӏым къыхэпщмэ дыгъэ къелъыхъуэ.


зап.-ад. Мафэм къелъэехы, чэщым мэлъэежьы.


зап.-ад. Мафэрэ зеушъэфы, чэщырэ мэкъуртэ.


каб. Мафӏэм искъым, псым етхьэлэ [54].


зап.-ад. Махъушэм тесэу макӏо.
Упӏапӏ, ушъуашъу, теушъошъухь.


зап.-ад. Машӏом ыстырэп, псым етхьалэ [54].


зап.-ад. Мэз чӏэгъ мамыхъу, шабыпхъу тырыц [54].


зап.-ад. Мэзым къыхэкӏы, къуракӏэ ешыпы.


каб. Мэзым къыхокӏ, къуракӏэ ещып.


зап.-ад. Мэкъэшхо пэӏукӏы, кӏэракӏэу ӏугъошхо пэутысыкӏ, жьым фэдэу зэблырегъэхы.


зап.-ад. Мэкӏэ ӏазэ шъхьаем хьэп,
тамэ иӏ шъхьаем бгъэп.


зап.-ад. Мэкӏо зэпыт хьалъэбэкъу щиз ыкӏурэп [54].


каб. Мэлым и щӏыфэ,
Фащэм и хуабэ.


каб. Мыӏэфӏ-мыдыдж, джэдлыбжьэр гурыхь зыщӏ.


зап.-ад. Мыӏэшӏу-мыдыдж, чэтлыбжьэр гуахьы зышӏ.


зап.-ад. Нанэ ышӏыгъэ имыкӏ, татэ ышӏыгъэ къимыхь [54].


зап.-ад. Нахьыбэ къипх къэс нахь ин мэхъу [54].


зап.-ад. Нэ цӏыкӏу, пэ цӏыкӏу,
джэдыгу цӏыкӏу зыщыгъ.


зап.-ад. Нэкӏуратӏыжъ шӏахьыгъэ тес.


зап.-ад. Нэрынэ-нэрын нэрынэ щэкӏ.


зап.-ад. Нэтыжъые лы из.


зап.-ад. Нэтыжъые пхъэжъые шып [54].


зап.-ад. Нэтӏэрыдз лъэрыдзын, уео пэтми мыуз.


зап.-ад. Нэф ошъыфэ ухъумакӏо, ымакъэ укъегъэущы [54].


зап.-ад. Нэфынэми шӏункӏыми ащымыохъу [54].


каб. Нэхуми кӏыфӏми щымыуэхъу [54].


каб. Нэхъыбэ къипх къэс нэхъ ин мэхъу [54].


зап.-ад. Непи нычэпи макӏо, унэпӏэ щиз ыкӏурэп [54].


зап.-ад. Них, пищ, шъхьищ, кӏэзакъо, лъэкъуий.


зап.-ад. Ныо цӏыкӏу хэтэджы.


зап.-ад. Нысэкӏабэмэ бын ахехы хэхьажьы.


зап.-ад. Одэ дые къыхэзы, одэ мэзы къыхэфэ.


зап.-ад. Ошъо чэпэплъ, шъо плъыжь ӏэбгъу [54].


зап.-ад. Ошъогум дышъэ хъурджэнэ чӏынэ къещы [54].


зап.-ад. Ощ нахьи нахь кӏыхь, сэщ нахьи нахь кӏыхь, ашъо кӏыхь телъ.


зап.-ад. Ощ нахьи нахь чъэр, сэщ нахьи нахь чъэр, удежьагъэкӏи удэчъэшъущтэп [54].


каб. Плъыжь, ӏэфӏ, мэ ӏэфӏ пех, лъахъшэу, щӏыгум пэблагъэу къокӏ [54].


зап.-ад. Плъыжьы, ӏэшӏу, мэӏэшӏу пехы, лъхъанчэу, чӏыгум пэблагъэу къэкӏы [54].


зап.-ад. Плӏыри зэдачъэ, зи къатечъырэп.


каб. Плӏыри зэдожэ, зыри къатежыркъым.


зап.-ад. Псэу кӏорэр къегъэуцу [54].


каб. Псэури иробланэ, унэ блыным едзащ.


зап.-ад. Псым алырэгъу теубгъуагъ [54].


зап.-ад. Псым хафэмэ зэпкъырэзы, уашъом къефэхмэ къутэрэп.


каб. Псым хэхуэмэ зэпкъыроху, уафэм къехуэхмэ къутэркъым.


каб. Псыхэмыкӏ кӏэфӏей.


зап.-ад. Псыхэмыкӏ кӏэшӏой.


зап.-ад. Псыхъом адырабгъукӏэ цые плъыжь идзагъ [54].


каб. Псыхъуэм адрыщӏкӏэ цей плъыжь идзащ [54].


зап.-ад. Пхъэткӏуткӏу, пхъэткӏопс, пхъэпсыдачъэ, псыдэгъэх [54].


зап.-ад. Пцашӏом нахьи нахь хьылъ, шъоум нахьи нахь ӏэшӏу, уакӏыб иплъхьэми пфэмыхь, бэдзэр пхьыми амыщэф [54].


зап.-ад. Пчэгъу шъхьэпэ рыкӏу, нэкӏу быратӏ [54].


зап.-ад. Пчэн шъхьапэф, хэгъэгу фар [54].


зап.-ад. Пчъишъэ хэлъ нахь мышӏэми дэхьапӏэу зы нахь иӏэп.


зап.-ад. Пшызэ адырабгъу пчэгъу лъапэ щеупсы [54].


зап.-ад. Сэ чъыгым сеуӏу, хьамлыухэр къыхэсэщы.


зап.-ад. Сэкӏо-сэкӏо, сиуж мэкӏоды.


зап.-ад. Сэкӏо-сэкӏо, уж фэсшӏырэп, сэбзы-сэбзы, лъы къикӏырэп [54].


зап.-ад. Сипсаушъхьи сихьэдашъхьи утын хьылъэр стемыкӏ [54].


каб. Сокӏуэ-сокӏуэ, си ужь мэкӏуэд.


зап.-ад. Сыкӏомэ, мэкӏуатэ, сыщытмэ, мэдаӏо [54].


каб. Сыкӏуэмэ, мэкӏуатэ, сыщытмэ, мэдаӏуэ [54].


зап.-ад. Сыхьат мыгъэпс нахь мышӏэми игъом зэкӏэ къегъэущы.


зап.-ад. Тамэ иӏ, ау быбырэп, лъакъо иӏэп, ау укӏэхьащтэп.


зап.-ад. Тэ блэгъитӏу тиӏ: зым тегъашхэ, адрэм щагур къеухъумэ [54].


зап.-ад. Тэтэжъ ыжакӏэ мэушъуашъошъ псыӏушъом ӏут.


зап.-ад. Теурыкӏо елъэкӏон.


зап.-ад. Тикӏашъо дышъэ бэщ телъ [54].


зап.-ад. Типчэгъушъхьэ чэт фыжь цӏыкӏу тес [54].


зап.-ад. Тиунашъхьэ сыдэплъыемэ, къэб фыжь сэлъэгъу [54].


зап.-ад. Тиунэкӏыбы нысакӏэ къот [54].


зап.-ад. Тичэу лъапсэ лы ӏашкӏэ илъ.


зап.-ад. Тичэу хьэцэкъалэ кӏэрылъ [54].


зап.-ад. Тыгъэ къепсы хъумэ сигъусэ, унэ сихьэмэ мэкӏодыжьы [54].


зап.-ад. Тыгъэм зыдегъазэ, егъэзыгъэу къахьыжьы [54].


зап.-ад. Тыгъэрыгъу, псырыгъукӏ, ӏэхъомбипшӏ, нэ пшӏыкӏуз.


зап.-ад. Тыжьын кӏыӏоу зэрэлъэлъ, къилъэлъырэм тегъэгушӏо [54].


зап.-ад. Тятэ ефы, тянэ еи [54].


каб. Уафэгум дыщэ кӏанэ къощ [54].


зап.-ад. Уашъом щыкъэрэ-къар, чӏылъэм щыкъэрэгъул, пхъэжъые шып [54].


каб. Уэр нэхъи нэхъ жэр, сэр нэхъи нэхъ жэр, удежьакӏи удэжэфынукъым [54].


каб. Уэр нэхърэ нэхъ кӏыхь, сэр нэхърэ нэхъ кӏыхь, афэ кӏыхь телъ.


зап.-ад. Уды шӏуцӏэ пэдыд, одыжъые тхьамыкӏ, тхьамыкӏэм зыхесэ, осэпс къехымэ мэмэхы, хьэхыныгъом мэятэ, мэкъуоныгъом мэтэджы.


зап.-ад. Уеплъмэ къыоплъыжьы.


зап.-ад. Уеплъымэ, гъундж, уеджэмэ дэгу [54].


зап.-ад. Укӏомэ къыбдэкӏо, утӏысмэ, мэтӏысы, утэджмэ мэтэджы, уеджэмэ дэгу [54].


зап.-ад. Унашъхьэм удэплъыемэ, зы шъхьантэм зэшиблмэ ашъхьэ зэдытелъ [54].


зап.-ад. Унэ шӏункӏым пшъашъэр исэу мастэ ымыӏыгъэу махъэ.


зап.-ад. Уплъэмэ олъэгъу, укӏомэ, унэсрэп [54].


каб. Уплъэмэ уолъагъу, укӏуэмэ, унэскъым [54].


зап.-ад. Упӏапӏ-ушъуашъу, гъогурыкӏу-дырекӏокӏ [54].


зап.-ад. Фабэ хъумэ ехьыжьагъ, чъыӏэ хъумэ мэдыи.


каб. Фэхур фоупс, и псэ хэпхмэ уегъатхъэ [54].


зап.-ад. Хэт уашъом лъэуе езыдзи, дэкӏоягъэр? Хэт щыбзэкӏэ псы къэзыхьыгъэр? Хэт цацэкӏэ тхъу зыгъэжъагъэр? [54].


зап.-ад. Хэты ылъакъомэ анахь кӏыхь ыпакӏэ?


зап.-ад. Хырыхыхьэ нэтӏабгъу, хъэтыгъонэ нэкъипш [54].


зап.-ад. Хьаджыгъэ нэкӏу, дэпкъ екӏужь.


зап.-ад. Хьашхъожъыер кӏэлъэшъу, хашъом ихьэмэ ужьыр.


зап.-ад. Хьэкӏэпэ бзыу, бзыужъ кӏэпэф.


каб. Хьэмэшыншэ, хьэншэ унэ [54].


зап.-ад. Хьэмэщынчъэ, хьэнчъэ ун [54].


зап.-ад. Цэ уз зымышӏэу цабэ зыӏут.


зап.-ад. Цокъэ къэпащ, мэзым къыхащ.


зап.-ад. Цуакъэ щыгъэу къэхъу, аукӏышъ щахыжьы [54].


зап.-ад. Цугъожъ папкӏэу мэбыу, ыпэ гъоз къырехы.


зап.-ад. Цугъожъыр мэбыу.


зап.-ад. Цӏыкӏу шъхьакӏэм ябгэ,
нэпсыр къыкӏегъэтэкъу.


зап.-ад. Цӏыф имысэу къэрал, унэ дэмытэу къуаджэ, чъыг къыщымыкӏэу мэзы, псы имытэу хы [54].


каб. Цӏыху имысу къэрал. Унэ дэмыту къуажэ. Жыг щымыкӏыу мэз. Псы имыту хы.


зап.-ад. Чэу гъуанэ сыдэплъымэ, нэшхъо бын сахаплъэ [54].


зап.-ад. Чэу гъуанэ сыдэплъмэ,
плъыжь бын сэлъэгъу.


зап.-ад. Чэу гъуанэм сыдэплъымэ, плъыжь бын сахаплъэ [54].


зап.-ад. Чэщ остыгъэ губгъо гъэдахэ [54].


зап.-ад. Чэщи мафи унэ имыхьэу пыхьэу къэзыкӏухь.


зап.-ад. Чэщырэ къэнэфы, укӏомэ къэкӏо, учъэмэ къыбдачъэ [54].


зап.-ад. Чэщырэ мыгупсэф, мафэрэ зы чӏыпӏэ имыкӏ.


каб. Чо гъуанэ сыдэплъмэ, нащхъуэ бын сахоплъэ [54].


каб. Чо гъуанэм сыдэплъмэ, плъыжь бын сахоплъэ [54].


зап.-ад. Чыжьэрыплъэкӏэ пкӏэгъуал, къэблэгъэжьмэ тэкъэжъ.


зап.-ад. Чыжьэу щытэу унэм ебакъо [54].


зап.-ад. Чыпэ-чып, чыпэ-щэкӏ, къоджэ щэкӏ къысэтри осӏон [54].


зап.-ад. Чъыг такъэп, пхъэ къэбэп, зегъэкъышъ щылъ [54].


зап.-ад. Чъыг шъхьапэм къырабзы, орзэ набзэр ешыпы.


зап.-ад. Чъыгышъхьэм къырабзы, бзэмыӏум къыфахьы.


зап.-ад. Чъыгышъхьэм къырабзы бзэрабзэу кокӏым къеуцо.


зап.-ад. Чӏы чӏэгъым анакӏэ щэкӏэцӏы.


зап.-ад. Чӏы шъхьашъор бзыуцыфкӏэ фэпагъэ [54].


зап.-ад. Чӏым исэнэхьат [54].


зап.-ад. Чӏым иӏэшӏур къыхэзыщ, щэм ифыжьыр къызэрычъ, чылэр зыгъэун, быныр къэзыгъатхъ [54].


зап.-ад. Чӏычӏэгъым анэкӏэ фыжь щэкӏэцӏы [54].


зап.-ад. Чӏычӏэгъым чэт бын щэгъуалъхьэ [54].


зап.-ад. Шашыф фыжьым губгъор зэлъеубгъу [54].


зап.-ад. Шы кӏэмытэу, цу кӏэмытэу мачъэ.


зап.-ад. Шы мыгъакӏу, шы гъэкӏор, шы пхъэнтӏэкӏу, шы дэкӏуай.


каб. Шы мыгъакӏуэ, шы гъэкӏуэр, шы шэнт, шы дэкӏуей.


каб. Шы щӏэмыту, вы щӏэмыту мажэ.


зап.-ад. Шъхьантэм тесмэ тхьаркъо, зикъудыимэ къэплъан [54].


зап.-ад. Шъхьапырыкӏыгъом ныо цӏыкӏу щэкуо [54].


зап.-ад. Шъоум нахьи нахь ӏэшӏу,
пцашӏом нахьи нахь онтэгъу.


зап.-ад. Шъофыр шъоупс, ыпсэ хэпхымэ уегъатхъэ [54].


зап.-ад. Щагу гузэгум ӏатэ дэт, ыпэкӏэ уеплъымэ куахъо, ыкӏыбкӏэ уеплъымэ пхъэнкӏыпхъ [54].


каб. Щащыху хужьым губгъуэр зэлъеубгъу [54].


зап.-ад. Щае ешъорэп, ышъо мэцӏыу [54].


каб. Щхьэнтэм тесмэ тхьэрыкъуэ, зиукъуэдиймэ къэплъэн [54].


каб. Щхьэпырыкӏыгъуэм ныуэ цӏыкӏу щогуо [54].


зап.-ад. Щылъымэ курбыжъ, ежьэмэ блэгъожь.


зап.-ад. Щыӏэмэ анахь цӏыкӏу, ежь фэдиз пцашӏо ехьы.


каб. Щӏы щхьэфэр бжьэхуцкӏэ хуэпащ [54].


каб. Щӏы щӏагъым джэд бын щогъуалъхьэ [54].


каб. Щӏым и ӏэфӏыр къыхэзыш, шэм и хужьыр къызэрыж, жылэр зыгъэунэ, быныр къэзыгъатхъэ [54].


каб. Щӏым и ӏэщӏагъэ [54].


зап.-ад. Ыкӏыӏу шӏуцӏэ, ыкӏоцӏ дагъэ [54].


зап.-ад. Ылъакъо кӏэкӏы, ыкӏыб шъуамбгъо [54].


зап.-ад. Ылъэ кӏэкӏы, ыкӏыб шъуамбгъо, бгъунджэу щылъ, лышхо телъ [54].


зап.-ад. Ынэ курбы, псыбэ решъу [54].


зап.-ад. Ынэ машӏоу шы шӏоӏум дэс [54].


зап.-ад. Ыпэкӏэ укъэкӏымэ куахъо, ыужкӏэ пхъэнкӏыпхъ, къакъырым чӏэт [54].


зап.-ад. Ыпшъэ курбы, псыбэ решъу.


зап.-ад. Ытыкъын лъынэ, ынапшӏэ бэгу, гурымызэ мачъэ, зэрыхьэрэм щэкӏэцӏы, зыщыкӏэцӏырэм, щэгъуалъхьэ, зыщыгъуалъхьэрэм къыщырещы, ищыри кӏэпэ-кӏашъу ышъуи техьэ-текӏ.


зап.-ад. Ышъхьэ гъуаплъэ, ылъэ бэщ.


зап.-ад. Ышъхьэ ины, ынэ цӏыкӏу, хьылъабэ зэрехьэ.


зап.-ад. Ышъо шӏуцӏэ, ыцӏэ ӏае, ищэ ӏэшӏу [54].


каб. Ямыгуу хугу нэд, ямыдэу дарий джанэ.


зап.-ад. Ятэ хьадырыхэ маш, ыкъо шэйтаныуз.


зап.-ад. Ӏэ зимыӏэ пчъэӏух.


зап.-ад. Ӏэдэ-одэнчъэу псым лъэмыдж тезылъхьэрэр [54].


каб. Ӏэдэуадэншэу псым лъэмыж тезылъхьэр [54].


каб. Ӏэлъэныкъуэ шэмэдж. Шэмэдж пэ гъэша.

Ӏэлъэныкъуэ
Шэмэдж,
Шэмэдж
Къазыдзэ. [53]


зап.-ад. Ӏэмэ-псымэнчъэу унэ зышӏырэ.


зап.-ад. Ӏэнчъэ, лъэкъончъэ, ныбэгукӏэ мапшэ, цӏыфишъэ ис.


каб. Ӏэншэ, лъакъуэншэ, ныбэгукӏэ мэпщ, цӏыхуищэ исщ.


зап.-ад. Ӏэпшъэ гъэсыс, маисэ блыгу.


зап.-ад. Ӏэрышӏэм ӏурышӏэ ит [54].


зап.-ад. Ӏэшӏыгъэм ӏушӏыгъэ ит [54].


каб. Ӏуантӏэ-шантӏэ, хьэфэ кӏыхь зытелъ.


зап.-ад. Ӏонтӏэ-щантӏ, хьэшъо кӏахь зытелъ.


зап.-ад. Ӏушъашъэ, ӏушъабэ [54].


каб. Пӏастэм хэӏэбэрей,
Ауэ мышхэрей. [53]


каб. Яшхыр зэӏызыщӏэ,
Ӏэфӏри фӏэӏури
Къэзыщӏэф. [53]


каб. Башэр
Зытеджагуэ,
Джэгухэр
Къэзыгъафэ. [53]


каб. Лъакъуэ зимыӏэ,
Унэм щызекӏуэ. [53]


каб. Щӏым едзэгъу
Гъурыджэ,
Гъурыджэ
Гъуджафэ. [53]


каб. Мэкъур дзэкӏэ
Зезыхьэ,
Ауэ езыр
Ӏыхьэншэ. [53]


каб. Унэ лъэгум
Щызекӏуэ,
Земыкӏуэфыр
Къезыхьэкӏ. [53]


каб. Гъуэлъыпӏэ,
Зекӏуэ,
Зекӏуэ мыкӏуатэ. [53]


каб. Унагъуэм ирах,
Нэгъуэщӏ щӏыпӏэ
Щашхыж. [53]


каб. Щӏым къыщызыкӏухь,
Псым хыхьам -
Имыхь. [53]


каб. Зекӏуэм и лъэгу,
Лъэгурыдз кӏыхь. [53]


каб. Кӏапсэу щыӏэм
Я нэхъ кӏыхь,
Ауэ зыми
Хуэмышыхь. [53]


каб. Выгуи шыгуи
Щыземыкӏуэ,
Унищэ зекӏуапӏэ. [53]


каб. Зи лъэр
Пхъэм хэлъ,
Зи щхьэр
Пхъэм телъ. [53]


каб. Чы матэ унэ,
Унэ гъавалъэ. [53]


каб. Чыгу гуэн,
Гуэн ӏэта. [53]


каб. Лъэгу хъурыфэ
Щӏыфэ джафэ. [53]


каб. Нащ и ӏэщэ,
Пхъэ гъэщащэ. [53]


каб. Зи натӏэр
Уадэ,
Зи дзэпкъыр
Джатэ. [53]


каб. Сабэ зепхъэ,
Пхыр зэпха. [53]


каб. Умылъагъуу къакӏуэ,
Къакӏуэмэ къыптекӏуэ. [53]


каб. Псалъэ зезыгъакӏуэ,
Зекӏуэм и ӏэпэгъу. [53]


каб. Бзэгу зимыӏэу
Псэлъэрей,
Цӏыкӏуми инми
Ягъусэрей. [53]


каб. Зэкӏуэцӏалъхьэмэ -
Баш закъуэ,
Зэкӏуэцӏахмэ -
Зы щӏакӏуэ. [53]


каб. Щӏэсхэр зыри
Къызыщӏэмыкӏ,
Щӏалъхьэр псори
Зыщӏэкӏуэдыкӏ. [53]


каб. Ды гуэщ цӏыкӏу
Къаз шыр щӏэзщ,
Ауэ бжар ӏуахами
Зыри къыщӏэмыкӏ. [53]


каб. Зи дамэр
Зелъатэ,
Ауэ мылъэтэф. [53]


каб. Гъущӏ быдабзэм
Къыхащӏыкӏ,
Ди сэр жану
Щӏэзылъыкӏ. [53]


каб. Гъущӏым тешхыхь
Гъущӏыдзэ пхъашэ. [53]


каб. Хьэсэм щыхъуакӏуэ,
Хъуакӏуэ гъущӏыдзэ. [53]


каб. Бжыхьым
И зы ӏыхьэ,
Ӏыхьэ ӏуахырей. [53]


каб. Дэкӏыпӏэм
Щызекӏуэ,
Дэкӏыпӏэм
Фӏэмыкӏ. [53]


каб. Фащэм
И зы ӏыхьэ,
Ӏыхьэм
И нэхъ жан. [53]


каб. Ар ди лъахэщ,
Ар дыдейщ,
Ди псэм хуэдэр... [53]


каб. Гъущӏ лъэбжьанэбэ,
Вагъэ гъэщабэ. [53]


каб. Баш зыфӏадзэу
Псым хадзэж. [53]


каб. Башыпэ кӏапсэ,
Кӏапсэпэ мастэ. [53]


каб. Псы ныбэ
Ныбэкъ. [53]


каб. Пщэ псыгъуэ
Пэ кӏыхь,
Пэ кӏыхь
Ныбэф. [53]


каб. Гъэшхэкӏым
И быдэ,
Чей быдэжьым
Ибзахэ,
Кърахыжым -
Гъуэмылэ. [53]


каб. Къазшырыфэ
Псафэрей. [53]


каб. Зи бжыхьыр
Пхъафэ,
Зи тафэр хъар. [53]


каб. Шэрхъым тету
Тафэм теж,
Жэурэ лъатэу
Уэм ихьэж. [53]


каб. Щӏылъэр зыгъэгыз,
Гызу зызыӏэт. [53]


каб. Ӏунэ закъуэм
Зэкӏэрипхэ,
Зэпхыжауэ
Сэ жанитӏ. [53]


каб. Ди унащхьэ фалъэ ныкъуэ телъщ.


каб. Псым алэрыбгъу теубгъуащ.


каб. Уеплъмэ гъуджэщ, уеджэмэ дэгущ.


каб. Ӏэ зимыӏэ бжэӏух.


каб. Кӏыщ цӏыкӏу сабалъэ.


каб. Хьэку цӏыкӏу мафӏалъэщ.


каб. Жэщым зеубгъу, махуэм зешыхь.


каб. Жэщым къолъых, пщэдджыжьым долъей.


каб. Хьэ хужьышхуэ псы йофэ,
Уэфу губгъуэм зыреубгъуэ.


каб. Уеплъмэ къоплъыж.


каб. Ди гъунэгъу я бжэ къуагъ сыкъуэплъэри,
Нысащӏэ дахэ дэту къэслъэгъуащ.


каб. Ирамыпэсу ираупсей.


каб. Хым мафӏэ къыхопс.


каб. Зызыгъэщӏэращӏэу хьэщӏэм жэуап езыт.


каб. Дунейр къекӏухьри ди унэ къокӏуэлӏэж.


каб. Укӏуэмэ макӏуэ,
Утӏысмэ мэтӏыс,
Утэджмэ мэтэдж,
Уеджэмэ дэгущ.


каб. Щӏы щӏагъым анэщӏэ хужь цӏыкӏу къыщӏокӏацӏэ.


каб. Езым хуэдиз бдзапцӏэ зыӏэт.


каб. И гур псынщӏэщ,
Ӏукӏмэ ирехьэжьэ.


каб. И щхьэр матэрэ и бгыр дахэу.


каб. И пэр кӏыхьщ,
И пкъыр инщ,
И щхьэр ӏейщ.


каб. И фэр фӏыцӏэщ,
И цӏэр ӏейщ,
И шэр ӏэфӏщ.


каб. Илъмэ псынщӏэщ, нэщӏмэ хьэлъэщ.


каб. Лӏыжь цӏыкӏу шыгъубэшх.


каб. Зэшыпхъуитӏыу зэлъэпагъыу илъ.


каб. Жэщи махуи макӏуэ,
Зыщӏыпӏи мыкӏуэу дунейр къекӏухь.


каб. Лъэнкӏапӏэ щӏэх, нэм и псэр ӏузых.


каб. Зэкъуэшитху докӏуейри, быртӏым цӏыкӏу къапӏытӏ.


каб. Мэзышхуэ и щӏагъ мэз цӏыкӏу,
Мэз цӏыкӏу и щӏагъ лыд,
Лыд и щӏагъыж пыф,
Пыф и щӏагъ щӏам,
Щӏам и щӏагъ щӏапӏ,
Щӏапӏ и щӏагъ ӏуащхьэ.


каб. Блапцӏэ къарэ, къарэубыд.


каб. Быныр зыгъэгуфӏэу, мафӏэр зыгъэункӏыфӏ.


каб. Дыгъэрыгъу псырыгъущӏэ, ӏэпхъуамбипщӏ, нэ пщыкӏуз.


каб. Гъуагъуэрэ цӏычэу, хъуаскӏэр къыпылъэлъу.


каб. Жэщ уэздыгъэ, губгъуэр зыгъэдахэ.


каб. Дунейр зыгъэнэху, дунейр зыгъэхуабэ.


К загадкам даются ответы.

главная  |  homepage |  ana sayfa
 
 
 
 

Сайт создан в системе uCoz